Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών Επιχειρήσεων

Δημοσιεύθηκε ο Ν. 4469/2017 «Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α62/3-5-2017), ο οποίος, ως προς τις περισσότερες διατάξεις του, θα τεθεί σε ισχύ μετά την πάροδο τριών μηνών και στοχεύει στη συνολική και μακροπρόθεσμη ρύθμιση των χρεών των βιώσιμων ελληνικών επιχειρήσεων, ώστε να καταστεί δυνατή η διάσωσή τους και αποτελεί «μια προσπάθεια έμμεσης προώθησης του θεσμού της διαμεσολάβησης».

 Αν και ο ως άνω μηχανισμός έχει προκαλέσει έντονες επιφυλάξεις, κυρίως όσον αφορά στην αποτελεσματικότητά του και τον εν τοις πράγμασι εξωδικαστικό και σύντομο χαρακτήρα του και παρά το γεγονός ότι ελάχιστη σχέση έχει με τον θεσμό της διαμεσολάβησης, εντούτοις δεν μπορεί να παραβλεφθεί το γεγονός ότι πρόκειται για μια θετική εξέλιξη για την προστασία των υπερχρεωμένων αλλά βιώσιμων επιχειρήσεων, για τις οποίες έως τώρα η μοναδική δυνατότητα συνέχισης της δραστηριότητάς τους ήταν η υπαγωγή τους στην διαδικασία εξυγίανσης του αρ. 99 του Πτωχευτικού Κώδικα.

Οι βιώσιμες επιχειρήσεις, που πλήττονται ποικιλοτρόπως από την μακρά οικονομική κρίση και την βεβαρυμμένη φορολογική πολιτική δύνανται πλέον να συμπεριλάβουν στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών τα χρέη τους συνολικά προς όλους τους πιστωτές, ήτοι τα χρέη προς το Δημόσιο (εφορίες, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ), τις τράπεζες, τους προμηθευτές και λοιπούς ιδιώτες, ενώ τα υπαγόμενα φυσικά πρόσωπα θα μπορούν να ρυθμίζουν τόσο τα εμπορικά όσο και τα προσωπικά τους χρέη, υπό τις προϋποθέσεις ότι οι προς ρύθμιση οφειλές ξεπερνούν το ποσό των 20.000 Ευρώ, είναι ήδη βεβαιωμένες κατά την 31η Δεκεμβρίου 2016 και πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας του Νόμου.

Στο πεδίο εφαρμογής του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών υπάγονται: α) φυσικά που έχουν πτωχευτική ικανότητα και β) νομικά πρόσωπα που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, εφόσον έχουν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα. Μπορούν δε να ενταχθούν και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν διακόψει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα αλλά και τα νομικά πρόσωπα που βρίσκονται σε διαδικασία λύσης και εκκαθάρισης εφόσον υποβάλλουν δήλωση επανέναρξης των εργασιών και δραστηριοτήτων τους.

Η διαδικασία για την υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών αποτελείται από τα ακόλουθα έξι (6) βήματα:

  1. Υποβολή αίτησης του οφειλέτη και των συνοφειλετών, εφόσον υπάρχουν, καθώς και των απαιτούμενων δικαιολογητικών εγγράφων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (εφεξής καλουμένη ως «Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.» - http://www.keyd.gov.gr/ ), η οποία αναμένεται να λειτουργήσει εντός του ερχόμενου καλοκαιριού. Σημειώνεται ότι μέχρι την λειτουργία της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας οι αιτήσεις υποβάλλονται σε έντυπη και ψηφιακή μορφή στις Διευθύνσεις Ανάπτυξης των Περιφερειακών Ενοτήτων.
  2. Διορισμός συντονιστή διαδικασίας από το μητρώο συντονιστών της Ε.Γ.Δ.Ι.Χ. (στο οποίο εγγράφονται κατά προτεραιότητα διαπιστευμένοι διαμεσολαβητές) εντός 2 εργασίμων ημερών από την κατάθεση της αίτησης.
  3. Έλεγχος πληρότητας αίτησης και συνοδευτικών εγγράφων από τον συντονιστή και εφόσον διαπιστωθεί η πληρότητα του φακέλου κοινοποίηση της αιτήσεως του οφειλέτη στους πιστωτές και τους συνοφειλέτες, εφόσον υπάρχουν και δεν έχουν συνυποβάλλει αίτηση ως ανωτέρω, καθώς και κοινοποίηση στους πιστωτές προσκλήσεως συμμετοχής στη διαδικασία. Από την ημερομηνία της αποστολής της προσκλήσεως αναστέλλονται αυτοδικαίως τα μέτρα, εκκρεμή ή μη, ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη για την ικανοποίηση απαιτήσεων, των οποίων ζητείται η εξωδικαστική ρύθμιση.
  4. Διαδικασία διαπραγμάτευσης της πρότασης του οφειλέτη και των αντιπροτάσεων των πιστωτών, εφόσον συγκεντρωθεί απαρτία των συμμετεχόντων πιστωτών, με την δυνατότητα διορισμού εμπειρογνώμονα και εκτιμητή ακινήτων, όπου χρειάζεται.
  5. Έγκριση πρότασης αναδιάρθρωσης οφειλών μετά από συμφωνία του οφειλέτη και της πλειοψηφίας 3/5 των συμμετεχόντων πιστωτών και υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών και του πρακτικού περαίωσης. Στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία η διαδικασία θεωρείται περαιωθείσα ως άκαρπη.
  6. Δυνατότητα (και όχι υποχρέωση) επικύρωσης της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών από το Πολυμελές Πρωτοδικείο της έδρας του οφειλέτη. Η κατάθεση της αίτησης για την επικύρωση της σύμβασης έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή των μέτρων ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη για την ικανοποίηση απαιτήσεων που ρυθμίζονται από την σύμβαση.

Ο ως άνω εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών εντάσσεται στις εξωδικαστικές μεθόδους επίλυσης διαφορών, ωστόσο δεν θα πρέπει να συγχέεται με την διαμεσολάβηση, με τον θεσμό της οποίας έχει ουσιαστικές διαφοροποιήσεις και προσομοιάζει ελάχιστα.